Kiekje-maken-fotocursus-westland

Van Kiekje naar statussymbool

Een kiekje en meer

Als ik aan een nieuwe cursusgroep lesgeef vertel ik altijd dat voor mij fotografie veel meer is dan alleen een kiekje. We gaan een stapje verder. Ik vroeg mij laatst af waar komt het woord “kiekje” eigenlijk vandaan?

Gemak dient de mens

Iedereen maakt ze wel eens, kiekjes. Zeker nu we ook met onze mobiele telefoon kunnen fotograferen. Maar wees nou eerlijk z’n mobiel is handig. Geen gesleep met te grote en te zware camera’s. Wanneer we toch de camera meenemen maken veel mensen ook kiekjes met hun camera. Waarom? Omdat ze eigenlijk geen focus hebben en nonchalant uit de pols geschoten foto’s maken. Meestal op vakantie of met een dagje uit. Het zijn dus heerlijke pretentieloze foto’s. Hang jij je kiekjes aan de muur? Waarschijnlijk niet. Kortom het zijn momentopnames. Herinneringen waar je af en toe eens langs scrolt. Helemaal niets mis mee. En bovendien, voor jezelf zeker leuk om te hebben.

Is, een kijkje nemen, een kiekje geworden?

Een kiekje nemen. Is het een verbastering van kijken? Dat lijkt mij niet. Ik ben het maar eens op gaan zoeken want een woord dat ik zo vaak gebruik, zelfs als ik cursus geef is toch de moeite van het opzoeken waard. Wat blijkt, het komt gewoon van meneer Kiek. Een Nederlandse fotograaf, Israël Kiek uit Leiden. Hij leefde van 1811 tot 1899. Zo, daar is weer een mysterie opgelost. Maar dan komt de volgende vraag bij mij naar boven. Waarom is het woord Kiekje dan zo ingeburgerd?

Israel-kiek-fotocursus-westland
logo Kiek

Kiekje maken

We gebruiken het dus nog altijd. Nog een kiekje maken. Wat we eigenlijk bedoelen is dat we nog even snel een foto willen maken. Een kiekje is dus een eponiem zo ver waren we. Israël Kiek was een portretfotograaf en hij werd bekend doordat hij vanaf 1860 regelmatig een bijzonder soort foto schoot in de Leidse studenten stad.

Waar komt het kiekje vandaan
Foto van Kiek

Een nachtelijke traditie

De corpsstudenten lieten zich destijds maar wat graag fotograferen in een ontspannen setting en vaak in het holst van de nacht na een avond flink wat drank op te hebben. Maar waar kon je nou een foto laten maken? Bij Israël Kiek. Hij werd vaak midden in de nacht door een dronken dispuut uit zijn bed getrommeld door studenten die op de kiek gezet te wilden worden. Dit werd een traditie onder de studenten. Bedenk je wel dat je destijds minstens 10 seconden stil moest zitten of staan voor een goede foto, omdat de belichtingstijd van de gevoelige plaat zo lang was. Kortom, deze twijfelachtige eer was dus voor de fotograaf, Israël Kiek. Maar hé, geld is geld heeft hij misschien gedacht. De foto’s waren kwalitatief niet heel indrukwekkend mede doordat beschonken studenten echt niet meer in staat waren die 10 seconden stil te zitten. Stel je voor, zes aangeschoten lui voor je lens. Ga daar maar aan staan. De corpsballen waren trots op hun foto's en het woord kiekje was geboren. Dus het laten maken van een kiekje werd een soort statussymbool op de schoorsteenmantel van menig student.

op de Kiek door Kiek
kiekje.jpg

Eigenaardigheden en ladderzat

Kiek zelf had niet zo veel op met de beschonken studenten en het maakte hem daarom niet uit waar hij die foto’s maakten of hoe zij er opstonden. Hij vond het dus ook geen enkel probleem hen in een dakgoot te plaatsen of op een keukenladder. Ook vroeg hij hen gekke bekken te trekken. Kortom hij nam ze niet erg serieus volgens mij.  Tevens maakte hij de foto’s vaak met de rug gekeerd naar de lol trappende beschonken studenten. En juist die manier van werken, waarbij de nonchalance een grote rol speelde, heeft het woord kiek een grote betekenis gegeven.

Laat een reactie achter